تبلیغات
اطلاعاتی در مورد ایران اطلاعاتی در مورد ایران - وضع اقتصادی ایران چگونه است
 

وضع اقتصادی ایران چگونه است

نویسنده: حسن عباسی

 

چند هفته پیش، دكتر مسعود نیلی اقتصاددان برجسته ایران، 25 پرسش قابل‌تامل را درباره اقتصاد امروز ایران كه موضوع هر پرسش به چالش تبدیل شده است، طرح كرد و در پایان، پرسش مهم‌تری را در میان گذاشت.

این اقتصاددان ایرانی پرسیده است: «... برآیند این چالش‌ها در كجا مورد تجزیه و تحلیل قرار می‌گیرد و حساسیت آن نسبت به نقطه بحرانی ارزیابی می‌شود...». روز پنج‌شنبه گذشته، دكتر محمد نهاوندیان رییس اتاق بازرگانی و صنایع‌و‌معادن ایران نیز در جمع اعضای انجمن اقتصاددانان ایران چند پرسش و از جمله این پرسش با اهمیت را طرح كرد: «... وضعیت اقتصاد كشور چگونه است...؟»

با توجه به سابقه كار دكتر مسعود نیلی كه سال‌ها در سازمان برنامه‌ریزی كشور فعالیت كرده و برنامه سوم توسعه را تدوین كرده است و با عنایت به اینكه دكتر محمد نهاوندیان نیز یك اقتصاددان است، سال‌ها در دستگاه‌های دولتی شاغل بوده و اكنون چند سالی است توسط فعالان صنعتی و اقتصادی برای ریاست نهاد بخش خصوصی انتخاب و از نزدیك با توانایی‌ها و ناتوانی‌های بخش خصوصی آشنا شده است، پرسش‌های اساسی این دو اقتصاددان را باید جدی گرفت. واقعا وضع اقتصادی ایران به لحاظ كیفیت سیاست‌گذاری، اجرای برنامه‌های یك،‌ پنج و بیست ساله توسعه و بررسی مشكلات و تنگناها چگونه است؟ در برابر این پرسش دو نوع پاسخ متفاوت داده می‌شود. مسوولان دولتی و هواداران دولت با اعتماد به نفس بالا و عجیب معتقدند،‌ اكنون اقتصاد ایران در سطح كلان و در سیاست‌گذاری و اجرا در حوزه‌ها و بخش‌های گوناگون،‌ در بهترین حالت قرار دارد و منتقدان را به بی‌اطلاعی متهم می‌كنند.

مسوولان دولتی هرگز باور ندارند كه كسب‌و‌كار شهروندان در سطح خانواده، بنگاه و بخش‌های اصلی اقتصاد با تنگنا مواجه است. از طرف دیگر اقتصاددانان، كارشناسان و فعالان صنعتی، بازرگانی، بانكی و اقتصادی این خوش‌بینی و قضاوت مسوولان دولت را قبول ندارند و از مشكلات كوچك و بزرگ برخاسته از سیاست‌های بازرگانی، ارزی و پولی و كیفیت نامساعد سیاست‌گذاری اقتصادی شكایت دارند. مقایسه این دو نوع داوری كه رسانه‌‌های ایران هر روز اخبار و گزارش‌های آنها را به اطلاع افكار عمومی رسانده و منتشر می‌كنند، نشان از غیبت عنصر كارشناسی دارد. اگر مسائل اقتصادی ایران با معیار كارشناسی برخاسته از دانش اقتصاد ارزیابی می‌شد و داوری‌ها مبتنی‌بر اصول كارشناسی بود،‌ تفاوت معنادار فعلی درباره این پرسش كه «وضعیت اقتصادی ایران چگونه است»، پدیدار نمی‌شد. به طور مثال عددی كه درباره نرخ رشد اقتصادی ایران از طرف مسوولان اصلی كشور با نهادهای زیرمجموعه دولت و برخی اقتصاددانان وجود دارد و این عدد از یك تا ده درصد در نوسان است، آیا موجب سردرگمی شهروندان نمی‌شود؟

چه می‌توان كرد و چه راهی وجود دارد كه از این داوری‌های متناقض و با تفاوت‌های معنادار دور شده و به یك نقطه مطمئن برسیم؟

نخستین چیزی كه باید در كانون توجه قرار گیرد، اجتناب از حاكم كردن «نگاه سیاسی» به جای نگاه كارشناسی مبتنی‌بر دانش اقتصاد است. اگر این اتفاق نیفتد، طرح مسائل دیگر شاید بی‌فایده باشد؛ اما اگر بپذیریم كه نگاه سیاسی به مسائل اقتصادی را كنار بگذاریم، گام بعدی این است كه نهادی تخصصی و غیردولتی بتواند وضع موجود را ارزیابی كرده و چند عدد مهم اقتصاد كلان را كه اكنون محل مناقشه شده است، برآورد كند تا بتوان گام‌های بعد را برداشت. این اتفاق كه موسسه‌های نیرومند تحقیقات اقتصادی و مراكز مستقل آمارگیری در ایران تاسیس شوند، دیر یا زود رخ می‌دهد، آیا بهتر نیست كه پیش از افزایش سردرگمی‌ها این رویداد با چشمان باز اتفاق بیفتد؟

 

() نظرات

بازی آنلاین